Bağışıklığımızı Güçlendirmek için Takviye Almalı Mıyız?

Çoğu insan, soğuk algınlığı veya grip mevsimi boyunca kendisi için  mücadele etmesini istediği güçlü bir bağışıklık sistemi ister. Bunun haricinde özellikle pandemi sürecinde hastalıklardan korunabilmek için  bağışıklık sisteminin ne kadar önemli olduğunu  bir kez daha görmüş olduk!

Vücudun, iltihaplar, vücuduna zarar verebilecek serbest radikaller ve virüsler gibi davetsiz misafirlerle savaşmana yardımcı olan bağışıklık hücreleri üretir. Bu hücrelerin ise bir kaynağı mutlaka var. İşte burası, mikrobiyomunun devreye girdiği yer. Bu ilişkiye geçmeden önce bağışıklık sistemine yakından bir bakalım:

Bağışıklık Sistemi Nedir?

Bağışıklık sistemin ahtapota benzer ve kolları birçok organa uzanır.  Bağışıklık sistemin, vücudunun aşağıdaki bölümlerinde seni korumak için çalışıyor:

  • Sindirim sistemi
  • Cilt
  • Bademcikler
  • Timus
  • Lenf düğümleri
  • Dalak
  • Karaciğer

Bu bölgelerdeki dokular, organlar ve hücrelerin tek bir amacı var: Vücuduna giren davetsiz misafirleri ortadan kaldırmak!

Bağışıklık Sisteminin Parçaları

Vücudun çok harika bir şekilde işleyerek kısa ve uzun vadede izinsiz girişlerle nasıl başa çıkılacağını anlayabilir. Bağışıklık sistemin , adeta bir satranç tahtası gibi stratejik planlar yaparak sağlığını iyileştiriyor!

Bağışıklık sistemini ise şu hücreler oluşturuyor:

  • Antikorlar – Zararlı organizmaları yenmek için inflamasyonu teşvik eder
  • B Hücreleri – İnflamasyonu teşvik etmek için antikorlar ve sitokinler üretir
  • T Lenfosit Hücreleri -B hücrelerine yardım eder
  • Yardımcı T Hücreleri – Yardımcı katil ve B Hücreleri
  • Lenfositler – Lenfatik sistemden immün Hücreler, B hücreleri ve T hücrelerini içerir
  • Düzenleyici T Hücreleri – Enflamasyonun ne kadar süreceğini düzenler

Burada dikkatini çeken bir nokta olmalı: Bağışıklık sisteminin iltihabı teşvik ettiği. İltihap kulağına biraz kötü gelebilir, ancak bu durum vücudun için oldukça faydalıdır. Akut iltihap, vücuduna giren davetsiz misafirlere zarar verir ve daha  sonra iltihap önleyici hücreler tarafından öldürülür.

Sağlıklı bir bağırsak mikrobiyomunda, sahip olduğun bu hücreler her şeyi halleder. Ancak bağırsak sağlığın kötüleştikçe, bu hücrelerin vücudunun diğer hücrelerine zarar vermeye başlar ve vücudunun ihtiyaç duyduğu diğer bölgelere ulaşamaz.

İmmün sistemin korunması, iki farklı amaç ile iki bölüm tarafından denetlenir. Birinin günlük görevlerini varken diğerinin uzun vadeli hedefleri var. Gel, bu sistemleri daha iyi tanıyalım.

Doğuştan Bağışıklık Sistemi

Bu sistem, vücudunun işgalcilere karşı ilk savunma hattı. Doğuştan gelen bağışıklık sisteminin hafızası yok. Doğuştan gelen bağışıklık hücreleri virüslere ve iltihaplanmaya karşı seni korur ve vücutta akut bir iltihaplanma meydana getirir.

Doğuştan gelen bağışıklık sistemin şunlardan sorumludur: Kırmızı / lekeli cilt, şişme, acı. Vücudun, böceği yakalayan sinek kapanı gibi hızlı tepki vererek sana bir şeylerin ters gittiğini bu belirtiler ile haber veriyor!

Bununla beraber, bir sorun olduğunda vücudunun bağışıklık desteği için de uzun vadeli bir planı yok değil.

Uyarlanabilir İmmün Sistemi

Bağışıklık sisteminin olağanüstü bir evrim yeteneği var.  Vücudun bir virüs veya hastalık ile tanıştığında onlara karşı bir antikor üretir. Üretilen bu antikorlar, vücudun tekrar bu virüs veya hastalık ile karşılaştığında onları tanımasını sağlayarak vücuduna girmesini engeller!

Uyarlanabilir bağışıklık sistemi hakkında mükemmel olan şey, hastalık tehdidini sonsuza dek ortadan kaldırabilmelesidir. Örneğin suçiçeğini ele alalım. Mayo Clinic tarafından da açıklandığı gibi; “Suçiçeği geçirmiş veya suçiçeğine karşı aşılanmış çoğu insan suçiçeğine karşı bağışıklık kazanır. Aşı olmanıza rağmen yine de suçiçeği geçirdiyseniz, semptomlarınız genellikle daha hafif olur, daha az su toplar ve daha az ateşlenirsiniz. Birkaç kişi birden fazla kez suçiçeği geçirebilir, ancak bu durum oldukça nadirdir.”

Bağışıklık Sistemin Hata Yapabilir Mi?

Bağışıklık sistemin bazen kendine karşı daha az hoşgörülü olabilir. Bu durumda, vücudun kendi hücrelerine zarar vermeye başlar ve oto-immün hastalıklar ortaya çıkar. En basit ifadeyle oto-immün hastalıklar, bağışıklık sisteminin kendine saldırmasıyla oluşuyor denilebilir.

Bazen de vücudun kendisine gösterdiği hoşgörünün dozunu ayarlayamaz ve  içinde büyüyen kanser ya da tümör hücrelerine karşı kendisiymiş gibi davranabilir. Yani seni zararlı organizmalara karşı korumakla görevi bu sistem, sana zarar verebilir. Bu gibi durumlarda alerjik durumlar ortaya çıkabilir, organ naklinde takılan organı vücudun kabul etmeyebilir veya AIDS gibi hastalıklar ortaya çıkabilir.

İnflamasyon ve Bağırsak-Beyin Bağlantısı

Oto-immün hastalıklar, alzheimer hastalığı ya da egzama gibi sorunların kökeninde bir iltihaplanma söz konusudur.

Yapılan araştırmalar, bu koşulların yönetilmesinde beyin ve bağırsak arasındaki bağlantının etkili olduğunu gösteriyor.

Bağırsak- Bağışıklık Sistemi Ekseni

Beyin sapından kolona kadar vücudun trilyonlarca hücreden oluşan bir ağ ile inşa edilmiştir. Bu yapının ana bileşeni ise vagus siniri olarak bilinir.

Vagus siniri beyin sapının ucundan bağırsak mikrobiyomuna kadar uzanır. Vagus sinirinin sonundaki nöral dokular vücudunda meydana gelen  sorunları araştırır. Rapor ettiği şey, bağırsak florana bağlıdır. Vücudunda herhangi bir problem olursa vagus sinirin hemen beynine ileterek vücudunu harekete geçirir!

Vagus Siniri ve Bağışıklık Hücreleri

Vagus sinirinin yolu boyunca binlerce bağışıklık hücresi vardır. Sayıları o kadar fazla ki, birçok bilim dergisi immün sisteme bağırsaktan beyne giden köprü diyor.

Bunun nedeni, bağışıklık hücrelerinin bağırsakların ilk savunma hattı olmasıdır. Bu küçük hücreler, kaleyi istiladan koruyan hendek görevi görür. Bu küçük bağışıklık hücrelerin % 80’i ise bağırsaklarında bulunuyor.

Bağışıklık Sistemi Nasıl Güçlendirilir?

Bağışıklık sistemini güçlü tutmak artık her zamankinden daha çok önemli.  Son birkaç yılda Ebola ve COVID-19 gibi salgın hastalıkların yayıldığını görüyoruz. Bu yüzden, sağlıkla yaşamını devam ettirmenin en iyi yolu bağışıklığını güçlendirmek.

Bağışıklık sistemini yükseltmek için takviyelerden önce beslenme alışkanlıklarını, yaşam tarzını değiştirmekte fayda var! İşte bağışıklık sistemini güçlendirmek için günlük rutinine ve diyetine kolayca ekleyebileceğin bazı ipuçları:

Bağışıklık Sistemini Ne Güçlendirir?

Daha Fazla Sebze ve Meyve Yiyin

Bağışıklık sistemine verebileceğin en büyük destek antioksidanlardır. Antioksidantlar, hastalığa neden olabilecek serbest radikallerle savaşır. Antioksidanların en önemli kaynakları  ise meyve ve sebzeler.

Pek çok antioksidan türü vardır. Her biri bağışıklık sistemini kendi özel yöntemleriyle güçlendirmeye yardımcı olur. Bu yüzden bağışıklık sistemini meyve ve sebzelerle güçlendirmenin en etkili yolu gökkuşağı gibi renkli beslenmekte . Daha çeşitli renkler daha güçlü bir bağışıklık sistemi ve daha sağlıklı bir sen demek!

İşte bağışıklık sistemini güçlendiren yiyeceklerden bazıları: Zerdeçal, kemik suyu, somon, spiriluna, avokado, yeşil sebzeler, çilek, kırmızı-mor neyveler.

Yaygın Uçucu Yağlar

Yapılan birçok çalışma, uçucu yağların bağışıklık sisteminizi güçlendirmeye yardımcı olabileceğini doğrulamaktadır.

Bağışıklık sistemini güçlendirmek için en iyi uçucu yağlardan bazıları şunlardır:

  • Zencefil
  • Okaliptüs
  • Limon otu
  • Bergamot
  • Çay ağacı
  • Karanfil

Daha Fazla Uyuyun

Bazen bağışıklık sisteminin bir molaya ihtiyacı olabilir. Bu, beynini kapatmaya, hareket etmeyi bırakmaya, başkalarıyla etkileşimi unutmaya ve biraz uyku almaya ihtiyacın olduğu anlamına gelir!

Bağışıklık hücrelerin sen uyurken daha iyi çalışır ve uyku saatlerin sırasında bağışıklık sistemin kendini yeniden toplayabilir. Bu sayede, uyanık olduğunda sana en iyi şekilde hizmet edebilir.

Bağışıklık hücrelerine destek olmak için günde 6-8 saat uyumayı ihmal etme!

Düzenli egzersiz yap

Basitçe söylemek gerekirse, bağışıklık sistemini güçlendirmek istiyorsan egzersiz yapmaya başlaman nokta atışı olur!

Hareket, kalbin daha çok çalışmasına neden olur. Bu nedenle, oksijenli kan hücreleri vücudunun daha fazla bölgesine ulaşabilir. Buna karşılık, diğer potansiyel bağışıklık baskılayıcıları vücudundan dışarı atılır.

Meditasyon

Hayatın oldukça stresli olabileceğini inkar etmek mümkün değil. Ne zaman stres yaşarsak, yüksek seviyelerde norepinefrin ve kortizol salgılarız. Norepinefrin, stresli olduğumuzda hissettiğimiz anksiyete gibi duygulara neden olur. Kortizol ise, savaş ya da kaç modunu belirler.

Sürekli stres altındayken bu hormonları salgıladığın için vücudun, gece boyunca uyumana yardımcı olacak kadar melatonin üretemeyebilir . Bu ihtiyaçların karşılanmaması ise bağışıklık sistemini baskılayacaktır.

Bu yüzden meditasyonu dene! Sadece zihnini temizlemekle kalmayacak, aynı zamanda vücudunun ihtiyaçlarıyla daha uyumlu hale geleceksin.

D Vitamini Seviyelerini Kontrol Et

D vitamini, bağışıklık sisteminin zararlı organizmalara karşı nasıl tepki vereceğinde rol oynar.

D vitamininin aktif formu olan 1,25 dihidroksi vitamin D’nin, T helper 1 hücrelerinin çoğalmasını baskılayarak bu hücrelerden vücudun için zararlı olan sitokinlerin üretimini azalttığı biliniyor.

Serum D vitamini düzeylerini optimal aralıkta tutmaya çalış ve rutin kontrollerle D vitamini seviyelerini sürekli takip et!

Duş Rutinini Değiştir

Bağışıklık sistemini güçlendirmek istiyorsan, immün sisteminin gelişmesi için ona zaman tanımalısın. Bağışıklık hücrelerinin senin adına savaşabilmesi için sisteme biraz kir girmesine izin ver!

Duşunu soğuk suyla bitir. Yapılan bir çalışma, duşunun sonunda 90 saniye kadar sıcak sudan soğuk suya geçmenin hastalıklara yakalanma riskini % 29 azaltabileceğini gösterdi.

Mikrobiyom Analizi

Bağışıklık sisteminin % 70’ini sindirim sistemin oluşturur. Ayrıca, bağışıklık hücrelerinin% 80’i bağırsak mikrobiyomunda yer alır. Bu nedenle bağırsak sağlığın, bağışıklık sisteminin güçlü olmasında oldukça önemli. 

Hadi durma, mikrobiyom analizi yaptırarak bağışıklık hücrelerin hakkında daha fazla bilgi edin!

Kaynaklar

An overview of the immune system

Interaction between the gut microbiome and mucosal immune system

Chickenpox

Role of the enteric microbiota in intestinal homeostasis and inflammation

Vitamin D Study Sheds Light on Immune System Effects

Vitamin D and Immune System

The Effect of Cold Showering on Health and Work: A Randomized Controlled Trial

 

0 Shares:
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

BENZER YAZILAR
Devamını Oku

Kabızlık İçin Üç Öneri

Kabızlık, ABD ve Batı ülkelerinde en sık görülen sindirim sistemi şikayetlerinden biri. Yetişkinlerde kabızlığın görülme sıklığı, %14. Dahası, ABD’de…
Devamını Oku

Probiyotik Nedir? Nasıl Seçilmelidir?

Kullanımı ve sağlığa olan olumlu katkısı subjektif olarak tarih boyunca tüketilen fermente besinler sayesinde bilinen probiyotikler, artık mikrobiyoma…