Laktoz Hassasiyetine Çözüm

Sütün içerisinde bulunan ve bir karbonhidrat çeşidi olan laktozu sen de sindirmekte güçlük mü çekiyorsun? 

O zaman, yaşadığın laktoz intoleransı hakkında detaylı bilgiler için bu yazıyı mutlaka okumalısın!

Laktoz Nedir?

Laktoz, sütün içerisinde bulunan bir karbonhidrat çeşidi. Süt şekeri olarak da bilinir. 

Vücudun ise, laktoz şekerini parçalayabilmek için ince bağırsaklardan salgılanan laktaz enzimini kullanır. Bu enzim, laktozu glikoz ve galaktoza indirgeyerek vücuduna şekerin emilmesini sağlar. 

Laktoz İntoleransı Nedir?

İnce bağırsaklardan laktaz enziminin az salgılanmasıyla birlikte vücudun laktoz tükettiğinde bunu sindiremez. Laktoz, vücudunda sindirilemediği için kalın bağırsağına geçer ve buradaki bakteriler ile etkileşime girer. Buna bağlı olarak da, süt ve ürünlerini yedikten sonra ishal, gaz ve şişkinlik gibi problemler meydana gelir. 

Düşük laktaz enzim seviyelerine sahip olsan bile süt ve ürünlerini sindirebilirsin. Ancak enzim seviyelerin çok çok düşerse, süt ve ürünleri yedikten sonra laktoza tahammülsüz bir hale gelebilirsin.

Laktoz malabsorpsiyonu veya laktoz hassasiyeti olarak da adlandırılan bu durum genellikle zararsızdır ancak semptomları yaşam kaliteni olumsuz bir şekilde etkileyebilir.

Mikrobiyom ve Laktoz İntoleransı

Son araştırmalar, laktoz sindiren bakterileri teşvik etmek için bazı insanlarda mikrobiyom adı verilen bağırsak bakterilerini modüle etmenin laktoz intoleransının semptomlarının hafifletilebileceğini göstermiştir. 

Şöyle ki, laktit asit bakterilerinin mikrobiyomda fazla olmasıyla birlikte; bu bakterilerin laktozu sindererek gaz yerine laktit asit ürettiği görülmüştür. Bunun için de yine mikrobiyom sağlığı oldukça önem arz etmekte!

Süt Alerjisi Mi Laktoz İntoleransı Mı?

Laktoz intoleransı, süt veya süt alerjisi ile aynı şey değildir. Besin alerjileri, bağışıklık sisteminin belirli bir yiyecek türüne tepki vermesiyle ortaya çıkar. Vücudun, bunlara karşı bir reaksiyon gösterdiğinde kızarıklık, hırıltılı solunum ve kaşıntı gibi semptomlara neden olur.

Bir şeye alerjin varsa, küçük bir parça  bile bir reaksiyonu tetiklemek için yeterli olabilirken, laktoz intoleransı olan çoğu insan, bu durum kişiden kişiye değişkenlik gösterse de, herhangi bir sorun yaşamadan küçük miktarlarda laktozu tüketebilir.

Laktoz İntoleransı Semptomları

Laktozu sindirememeye bağlı olarak ortaya çıkan semptomlar, genellikle laktoz içeren yiyecekleri yedikten yarım saat ile iki saat sonra ortaya çıkar.

Laktoz hassasiyetinin belirtileri ise şunlardır:

  • İshal
  • Mide bulantısı, kusma
  • Mide krampları
  • Şişkinlik
  • Gaz

Laktoz İntoleransı Çeşitleri

Birincil Laktoz İntoleransı

Bu tip laktoz intoleransı en yaygın tiptir. Bu tarz laktoz intoleransına sahip olan kişilerin yaşamlarının ilk dönemlerinde vücutlarında yeterince laktaz enzimi bulunmaktadır.

Anne sütünün içerisinde bulunan laktozu sindirmek için bulunan laktaz, yaşamın ilerleyen dönemlerinde anne sütünün yerine başka yiyeceklerin gelmesiyle birlikte azalır. Bu miktar, tipik bir yetişkinde laktozu sindirebilecek düzey kadar yüksek kalırken, birincil laktoz intoleransında laktaz enzimi aniden düşer ve bu durum da süt ve ürünlerinin sindirimini zorlaştırır. 

İkincil Laktoz İntoleransı

Bu tür bir laktoz intoleransı, ince bağırsağında meydana gelen bir hastalık, yaralanma veya ameliyattan sonra bağırsaklarında laktaz enziminin salgılanmasının azalmasıyla ortaya çıkar. 

İkincil laktoz intoleransı ile ilişkili hastalıklar arasında bağırsak enfeksiyonu, çölyak hastalığı, bakteriyel aşırı çoğalma  ve Crohn hastalığı bulunur.

İkincil laktoz intoleransına neden olan hastalığın tedavisiyle, laktaz seviyeleri eski haline gelebilir ve böylece yaşadığın semptomlarda iyileşmeler görülebilir.

Doğuştan veya Gelişimsel Laktoz İntoleransı

Doğuştan laktaz enzim eksikliğine bağlı olarak ortaya çıkan bu tip laktoz intoleransının görülme sıklığı oldukça düşüktür. 

Bu bozukluk, otozomal resesif olarak adlandırılan bir kalıtım modelinde nesilden nesile geçer, yani bir çocuğun bu durumdan etkilenmesi için hem annenin hem de babanın aynı gen varyantını çocuğuna aktarması gerekir. 

Prematüre doğan bebeklerde, yetersiz laktaz seviyesi nedeniyle laktoz intoleransı görülebiilir.

Peki, tüm bu laktoz intoleransı tiplerinin ortaya çıkmasına neden olan etmenler neler birlikte bir göz atalım:

Laktoz İntoleransı Risk Faktörleri 

Yaşın ilerlemesi: Laktoz intoleransı genellikle yetişkinlikte (20-40lı yaşlarda) ortaya çıkar. Laktoz intoleransının bebeklerde ve küçük çocuklarda görülme sıklığı nadirdir.

Etnik köken: Laktoz intoleransı en çok Afrika, Asya, Hispanik ve Amerikan Kızılderili kökenli insanlarda yaygındır.

Prematüre doğum: Erken doğan bebeklerde, laktaz enzim seviyeleri yetersiz olabilir çünkü ince bağırsak, üçüncü trimesterin sonlarına kadar laktaz üreten hücreler üretemez.

İnce bağırsağı etkileyen hastalıklar: Laktoz intoleransına neden olabilen ince bağırsak problemleri arasında bakteriyel aşırı büyüme, çölyak hastalığı ve Crohn hastalığı bulunur.

Bazı kanser tedavileri: Mide kanseri için radyasyon tedavisi almak veya kemoterapiden kaynaklanan bağırsak komplikasyonları yaşamak, laktoz intoleransı yaşanma riskini artırır.

Laktoz intoleransına sahip olup olmadığını merak ediyorsan bu yazıyı okumayı bırakma!

Laktoz Hassasiyeti Nasıl Anlaşılır?

Doktorun, belirtilerine ve diyetindeki süt ürünleri miktarını azaltmaya verdiğin olumlu yanıtlara bağlı olarak laktoz intoleransından şüphelenebilir. Aşağıda yer alan testlerden birini veya birkaçını yaptırarak bu şüpheyi doğrulayabilirsin:

Hidrojen nefes testi: Yüksek düzeyde laktoz içeren bir yiyeceği tükettikten sonra, doktorun, düzenli aralıklarla nefesindeki hidrojen miktarını ölçer. Yüksek miktarda hidrojen solumak, laktozu tamamen sindirmediğini gösterir.

Laktoz tolerans testi: Yüksek düzeyde laktoz içeren bir yiyeceği tükettikten iki saat sonra, kan dolaşımındaki glikoz miktarı ölçülür. Glikoz seviyelerinde bir yükselme meydana gelmemesi, laktozu  sindirmediğin anlamına gelir.

Laktoz Hassasiyeti Nasıl Giderilir?

Laktoz intoleransının kesin tedavisi yok, ancak laktoz içeren yiyecek ve içeceklerin azaltılması genellikle semptomları kontrol etmeye yardımcı olur.

Altta yatan bir durumun neden olduğu laktoz intoleransı olan kişilerde, durumu tedavi etmek vücudun laktozu sindirme yeteneğini geri kazandırabilir, ancak bu süreç aylar sürebilir. 

Diğer nedenlerden dolayı ortaya çıkan laktoz intoleransını, düşük laktozlu bir diyet uygulayarak kontrol altına alabilirsin.

İşte dikkat etmen gereken yüksek laktoz içeren yiyecekler:

  • Süt ve krema
  • Yoğunlaştırılmış ve buharlaştırılmış süt
  • Dondurma
  • Süzme peynir
  • Ricotta peyniri
  • Ekşi krema
  • Peynir ezmesi

Diyetindeki laktoz miktarını azaltmak için:

  • Süt ve diğer süt ürünlerinin miktarını sınırla,
  • Normal öğünlerine küçük porsiyonlarda süt ürünleri ekle,
  • Laktozu azaltılmış dondurma ve süt tüket,
  • Laktozu parçalamak için gerekli olan laktaz enzimini takviye olarak kullanabilirsin.

Laktoz içermeyen aşağıdaki yiyecekleri beslenme programına ekleyebilirsin:

  • Laktozsuz inek sütü
  • Soya sütleri, yoğurt, peynir
  • Pirinç, yulaf, badem, fındık, hindistan cevizi, kinoa ve patates sütleri

Süt ve diğer süt ürünleri, kalsiyum, protein ve A, B12 ve D gibi vitaminler içerir. Laktoz ayrıca vücudunun magnezyum ve çinko gibi bir dizi başka minerali emmesine yardımcı olur. Bu  vitamin ve mineraller güçlü, sağlıklı kemiklerin gelişimi için önemlidir. Laktoz hassasiyetin varsa, bu vitamin ve mineraller vücudunda eksik kalabilir bu nedenle doktor kontrolünde kalsiyum ve D vitamini takviyeleri almanda fayda var! 

Kaynaklar

Lactose intolerance

Lactose Intolerance, Dairy Avoidance, and Treatment Options

Update on lactose malabsorption and intolerance: pathogenesis, diagnosis and clinical management

Use of a Novel Probiotic Formulation to Alleviate Lactose Intolerance Symptoms—a Pilot Study

 

 

0 Shares:
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

BENZER YAZILAR
Devamını Oku

Kalıcı Kilo Kaybı Nasıl Sağlanır?

Obezite, vücutta aşırı miktarda yağ birikimi olarak tanımlanmaktadır. Bu durum başta kronik hastalıklar olmak üzere kardiyovasküler hastalıklar, diyabet ve…
Devamını Oku

Alzheimerı Engelleyebilir Miyiz?

Bugün alzheimer’ın bilinen bir tedavisi yok. Araştırmacılar, hastalığın hafıza kaybına ve düşünme, davranışla ilgili diğer sorunlara nasıl yol…