Vitiligoya Yeni Yaklaşım: Mikrobiyom Modülasyonu

Vitiligo, çok eski dönemlerden beri insan hayatını etkileyen önemli bir cilt rahatsızlığı iken tüm dünyada lökodermanın göreceli olarak en yaygın nedeni olarak bilinir.

Tüm dünyada vitiligonun görülme sıklığı %1–2 arasında olmakla birlikte, %0.14 ile %8,8 gibi farklı rakamlar bildiren yayınlar da bulunuyor. Vitiligo prevalansının farklılıklar göstermesi ise farklı coğrafik alanlarda yaşama ve farklı çevresel durumlara maruz kalma ile yakından etkilidir.

Ülkemizde, vitiligonun görülme sıklığı ise %0.15–0.32 olarak biliniyor!

Ultraviyole ışınlara ve oksidatif strese maruz kalan melanosit hücrelerin fonksiyonel bozukluğuna bağlı ortaya çıkan bu rahatsızlığın maalesef bu zamana kadar bulunmuş herhangi kesin bir tedavisi yoktur.

Vitiligo Nedir?

Vitiligo, kişinin yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyen ciddi bir cilt hastalığı.

Vücut kıllarında, saçlarda ve deride meydana gelen beyazlama ile kendini gösterir. Vitiligoda, dış görünüşte dikkat çeken renk değişiklikleri hastaları olumsuz etkilemektedir.

Ayrıca, hastalığın kronik doğası, tedavi süresinin uzunluğu, etkili bir tedavi yönteminin henüz bulunamaması, hastalığın öngörülemeyen gidişi, genellikle hastalar için sıkıntı vericidir.

Vitiligo Neden Olur?

Vitiligo, her ırktan, cinsiyetten ve yaştan insanda görülebilir. Vitiligolu hastaların %50’sinde hastalık, bunların kendi görünümleri ile en çok ilgilendikleri ve kişisel imajın en kırılgan olduğu 20 yaşından önce görülür.

Sağlıklı bir kişide melanositler tarafından salgılanan melanin pigmenti deriyi ultraviyole ışınların zararlı etkilerinden korur. Bu hastalığın majör sebebi ise; deriye rengini veren melanin pigmentinin vitiligolu bölgelerde aktifliğini kaybetmesi olmaktadır.

Vitiligonun ortaya çıkışında melanositin hasarının nedeni hala tam olarak aydınlatılamamıştır. Bununla birlikte bazı klinik çalışmalar oksidatif stresin, hastalığın seyrinde önemli rolü olduğunu ortaya koymuştur.

Ayrıca vitiligo, şunlarla ilişkili olabilir:

  • Bağışıklık sistemi bozukluğu (Oto-immün hastalık)
  • Aile öyküsü (kalıtım)
  • Bir kimyasal madde ile temas, stres, şiddetli güneş yanığı veya cilt travması gibi tetikleyici bir olay

Bunların haricinde vitiligo ile ilişkilendirilen yeni bir alan daha var: Mikrobiyomun yani bağırsak bakterilerin!

Vitiligo ve Mikrobiyom

Bağırsaklarda kötü bakterilerin sayısının artması, bağışıklık sistemini etkiler ve bu durum bir çok oto-immün hastalıkla ilişkilendirilmiştir.

Ayrıca yapılan çalışmalarda, vitiligolu hastaların bakteriyel çeşitliliğinin sağlıklı profillere göre daha düşük olduğu görülmüştür.

Bu nedenle bağırsak bakterilerinin modülasyonu, sağlıklı bir cilt için çok önemlidir. Ayrıca, mikrobiyom ve bağışıklık sistemi ile ilgili güncel kavramlar doğrultusunda, kişiselleştirilmiş diyet müdehaleleri ile cilt sağlığının iyileştirilebileceği ve vitiligo başlangıcının geciktirilebileceği tahmin edilmektedir!

Vitiligo Belirtileri

Vitiligo olduğunu belirten bazı detaylar:

  • Çoğunlukla, ilk olarak elde, yüzde ve cinsel organların etrafındaki alanlarda görülen parçalı cilt renginde açılmalar
  • Saç derisinin, kirpiklerin, kaşların veya sakalın erken beyazlaması veya grileşmesi
  • Ağız ve burun içini kaplayan dokularda  renk kaybı
  • Sahip olduğun vitiligo türüne bağlı olarak yaşadığın hastalık şunları etkileyebilir:
  • Tüm cilt yüzeyleri: Evrensel vitiligo olarak bilinen bu türdeki vitiligoda renk değişikliği neredeyse tüm cilt yüzeyini etkiler

Vitiligo Sınıflandırması

Vücudun birçok bölgesi: Genelleştirilmiş vitiligo olarak bilinen bu türdeki vitiligoda, renk değişiklikleri simetrik olarak ilerler.

Vücudun yalnızca bir tarafı veya bir kısmı: Segmental vitiligo adı verilen bu tip, daha çok genç yaşta ortaya çıkma eğilimi gösterir. Semptomlar, bir veya iki yıl boyunca ilerler ve sonra durur.

Vücudun bir veya birkaç bölgesi: Bu tip, lokalize vitiligo olarak isimlendirilir.

Yüz ve eller: Akrofasiyal vitiligo olarak bilinen bu tipte, yüz, eller, gözler, burun ve kulaklar gibi vücut açıklıkları hastalıktan etkilenir.

Vitiligonun Komplikasyonları Nelerdir?

İyi haber! Vitiligo çoğu zaman vücut üzerinde çok az fiziksel yan etkiye neden olur. En ciddi komplikasyonlar kulakları ve gözleri etkileyebilir, ancak bunlar sıklıkla karşılaşılan durumlar değil.

Vitiligonun neden olduğu ana fiziksel etki, güneş yanığı riskini artıran pigment kaybı olduğu için 30 SPF’li güneş kremi sürerek ve güneş koruyucu giysiler giyerek cildini koruyabilirsin! Özellikle titanyumdioksit ve çinko oksit içeren koruyucular senin cildini UVA’ya karşı daha iyi korur.

Bunun yanında kimyasal koruyucular da kullanılabilirsin. Fakat paraaminobenzoik asit (PABA) ve esterlerini içeren koruyucular UVA’ya karşı koruyucu özelliğe sahip olmadığı için dikkatli ol!

Vitiligo Tedavisi

Vitiligo, hastalarda hem cilt bozukluklarına hem de duygusal çöküntüye sebep olan sosyal bir problem olduğundan, eski zamanlardan beri hastalık için çeşitli tedavi yöntemleri uygulanmıştır. Fakat vitiligo için şu ana kadar bulunan etkili bir ilaç maalesef bulunmamakta.

Yaş ve vitiligonun tipi tedavinin türü için önemlidir. Uygulanacak tedavinin başarısı ise lezyon büyüklüğüne, yaygınlığına, derinin rengine ve hastanın yaşına göre değişkenlik gösterir.

Özellikle genel vücut sağlığı için sağlıklı beslenme ve hastalığın altındaki sebeplerin giderilmesi, hastalığın seyrinin iyileştirilmesi için gereklidir.

Cerrahi girişimlerin nihai sonuç verdiği vitiligo tipi ise inatçı ama ilerlemeyen vitiligo tipidir. Yaygın, ilerleme gösteren, inatçı ve pigmentasyon işleminin  mümkün olmadığı hastalarda, hastanın isteğine göre geride kalan deriye depigmentasyon işlemleri uygulanabilir.

Repigmentasyonu desteklemek için uygulanan tedaviler; topikal steroidler, vitamin D analogları, kalsineürin inhibitörleri, fototerapi, lazer terapi ve cerrahi operasyonları kapsar.

Bununla birlikte, FDA onayı olan vitiligo repigmentasyon oranını artıran, herhangi bir topikal ürün bulunmamaktadır.

Vitiligoda Tedavi Yaklaşımı

I– Genel sağlık ve beslenme durumunun düzeltilmesi

A– Nutrisyonel tedavi

  1. Bakır desteği
  2. B12 ve B9 desteği
  3. Diğer vitamin ve eser elementler
II– Altta yatan şüpheli faktörlerin ortadan kaldırılması

A– Vitiligoyu tetetikleyebilecek bir  enfeksiyon varsa bunun ortadan kaldırılması

B– Oto-immun hastalıkların kontrolü

III– Spesifik tedavi

A– Medikal (İlaç) Tedavi

B–Cerrahi tedavi

  1. Lazer tedavisi (Excimer lazer, Helium- neon lazer)
  2. Greftleme teknikleri ( Otolog deri greftleri, hücresel greftler )
  3. Mikropigmentasyon

IV– Soldurucu ajanlar (Depigmentasyon tedavisi)

V– Destekleyici tedavi

A– Kamuflaj ve makyaj

B– Güneşten korunma

VI– Psikoterapi ve yardımcı tedaviler

 

L-Fenilalanin: L-fenilalaninin esansiyel bir aminoasit olmasının yanında melanin sentez yolağında tirozinin öncüsüdür. Oral yolla alınan fenilalanin vitiligo tedavisinde ultraviole A (UVA) fototerapisi ile beraber kullanılır. Araştırmaya göre altı ayda hastaların en az %75’inde oral yolla alınan fenilalanin sonucu repigmentasyon gözlenmiştir.

Lazer Terapisi: Lazer terapisi vitiligo tedavisinde son on yılda popüler olan yeni bir tedavi yöntemidir. Çalışma mekanizması konvensiyonel ışın tedavisi ile aynı düşünülebilir. Sağlıklı deri üzerinde daha az etkili ve böylece vücudun tamamının daha az radyasyona maruz kaldığı bir yöntemdir. Monochromatic excimer laser (MEL) UV aralığında ışın yayar ve vitiligo tedavisinde en çok kullanılan lazer terapi türüdür.

Sen Ne Yapabilirsin?

Bağırsaklarının sağlığını iyileştirmek için mikrobiyom analizi ile bağırsak sağlığını analiz edebilir ve aynı zamanda sana iyi gelen yiyecekleri öğrenerek hastalığın seyrini hafifletir veya durdurabilirsin!

Hadi, durma içindeki dünyayı keşfet!

Kaynaklar

The Role of Diet and Supplements in Vitiligo Management

Microbial community profiling shows dysbiosis in the lesional skin of Vitiligo subjects

Antibiotics Drive Microbial Imbalance and Vitiligo Development in Mice

Vitiligo treatment update

0 Shares:
Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

BENZER YAZILAR
Devamını Oku

Bakteriler Virüslere Karşı

2020 yılının en akılda kalıcı karelerinden biri muhtemelen marketlerde boşalan dezenfektan ve kolonya rafları olacak. Tüm dünya SARS-CoV-2…
Devamını Oku

Kalıcı Kilo Kaybı Nasıl Sağlanır?

Obezite, vücutta aşırı miktarda yağ birikimi olarak tanımlanmaktadır. Bu durum başta kronik hastalıklar olmak üzere kardiyovasküler hastalıklar, diyabet ve…